Διατροφή Εφηβεία

Έφηβοι και διατροφικές διαταραχές

teen-eating-disorder

Νευρική ανορεξία, βουλιμία, ευκαιριακή άμετρη κατανάλωση φαγητού είναι οι πιο συχνές διατροφικές διαταραχές που χτυπούν τα παιδιά στην εφηβεία και ειδικά τα κορίτσια. Οι συνέπειες τους μπορεί να είναι καταστροφικές για το σώμα και τα συναισθήματα του παιδιού, για αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζετε τι μπορεί να τις προκαλεί και πώς να μιλάτε με το παιδί για τη σωστή και υγιεινή διατροφή.

Παρόλο που οι ακριβείς τους αιτίες είναι άγνωστες, συγκεκριμένοι παράγοντες της καθημερινότητας φαίνεται να αυξάνουν το ρίσκο της εμφάνισης κάποιας διατροφικής διαταραχής στους εφήβους, όπως:

  • η κοινωνική πίεση: κατακλυζόμαστε από εικόνες σε διαφημίσεις, περιοδικά, τηλεόραση, ταινίες κλπ που υμνούν το λεπτό σώμα. Πολλές φορές, ακόμα και έφηβοι με κανονικό σώμα μπορεί να πιστεύουν ότι είναι παχύσαρκοι και να αποκτήσουν εμμονή με το αδυνάτισμα και τη δίαιτα.
  • δραστηριότητες: η συμμετοχή σε δραστηριότητες όπου έχει σημασία το σωματικό βάρος, όπως ο πρωταθλητισμός σε αθλήματα, το μπαλέτο, κλπ, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης διατροφικών διαταραχών.
  • προσωπικοί παράγοντες: είναι πιθανό βιολογικοί ή γενετικοί λόγοι να κάνουν κάποιους εφήβους πιο ευάλωτους σε διατροφικές διαταραχές, ενώ και άλλα χαρακτηριστικά όπως η τελειομανία, η χαμηλή αυτοεκτίμηση ή το άγχος μπορεί να παίζουν ρόλο.

Τα σημάδια και τα συμπτώματα μίας διατροφικής διαταραχής μπορεί να διαφέρουν από παιδί σε παιδί, ανάλογα και με την κατάσταση που υπάρχει, αν πρόκειται π.χ. για ανορεξία ή βουλιμία. Ωστόσο, θα πρέπει να είστε σε επιφυλακή αν πέσει στην αντίληψή σας οποιαδήποτε περίεργη ή ανθυγιεινή συνήθεια ή άποψη που αφορά το φαγητό. Κάποιες από αυτές μπορεί να είναι:
– χάνει γεύματα, βρίσκει δικαιολογίες για να μη φάει ή τρώει στα κρυφά

– έχει εμμονή με το φαγητό και την υγιεινή διατροφή
– εκφράζει διαρκώς ανησυχία για το βάρος του και λέει συνέχεια ότι πρέπει να αδυνατίσει
– αναζητά με μανία ψεγάδια στον καθρέφτη
– τρώει συνέχεια μεγάλες ποσότητες γλυκών και τροφών με πολλά λιπαρά
– χρησιμοποιεί διαιτητικά συμπληρώματα, καθαρτικά και φυτικά προϊόντα για απώλεια βάρους
– ασκείται υπερβολικά
– πηγαίνει συνέχεια στο μπάνιο μετά το φαγητό
– τρώει παραπάνω από ό,τι θα θεωρούσατε κανονική ποσότητα σε κάθε γεύμα
– εκφράζει ενοχές, αηδία ή στενοχώρια για τις διατροφικές του συνήθειες.

Οι διατροφικές διαταραχές μπορεί να επηρεάσουν την υγεία του με πολλούς τρόπους, όπως να προκαλέσουν ζάλη, αδυναμία, κούραση, νευρικότητα, δυσκολία στον ύπνο, διαταραχές περιόδου για τα κορίτσια. Αν συνεχίζονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορεί να έχουν και πολύ πιο σοβαρές επιπτώσεις, όπως απώλεια μυϊκής μάζας, απώλεια οστικής πυκνότητας, απώλεια μαλλιών, αναιμία, καθυστέρηση στην ανάπτυξη, προβλήματα στο στομάχι και την καρδιά, κατάθλιψη.

Για να προλάβετε την εμφάνιση των διατροφικών διαταραχών, μιλήστε με το παιδί σας για τις υγιείς διατροφικές συνήθειες και το σώμα του. Μπορεί να είναι δύσκολο, και στην αρχή να μην δείχνει ενδιαφέρον ή ανταπόκριση, αλλά είναι σημαντικό.
Εξηγήστε του πώς μία δίαιτα μπορεί να επηρεάσει την υγεία του, την εμφάνιση και τα επίπεδα ενέργειας που έχει. Ενθαρρύνετε το παιδί να τρώει όταν πεινάει και προσπαθήστε, αν δεν το κάνετε ήδη, να κάθεστε όλη η οικογένεια μαζί για φαγητό.

Συζητήστε μαζί του για τα «μηνύματα» σχετικά με το σώμα που στέλνουν η τηλεόραση, οι ταινίες, τα περιοδικά, το Ίντερνετ και όλα τα μέσα, ότι μόνο ένας τύπος σώματος, το λεπτό, ψηλό, αδύνατο είναι το αποδεκτό. Ενθαρρύνετέ το παιδί να μιλήσει το ίδιο για το πώς τα βλέπει όλα αυτά και να μοιραστεί μαζί σας τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς του.

Εξηγήστε του ότι δεν υπάρχει ένας τύπος σώματος που είναι «κανονικός» αλλά φροντίστε να μην κάνετε μπροστά του σχόλια για το δικό σας βάρος ή για το σώμα άλλων ανθρώπων, φίλων σας ή διάσημων.

Διαβεβαιώστε το παιδί ότι η αγάπη και η αποδοχή σας είναι απεριόριστη και δεν εξαρτώνται από το βάρος ή την εμφάνισή του και επαινέστε τα κατορθώματά του, στηρίζοντας την αυτοεκτίμησή του.

Μιλήστε του για τους κινδύνους που μπορεί να έχουν οι υπερβολικές δίαιτες ή η συναισθηματική υπερφαγία (όταν τρώει κάποιος πολύ επειδή έχει άγχος, στενοχώρια, κλπ) και προτρέψτε το να μιλάει σε φίλους και συγγενείς για να μοιράζεται τα προβλήματα που μπορεί να έχει.

Αποφύγετε να χρησιμοποιείτε το φαγητό ως δωροδοκία ή τιμωρία και πάνω από όλα, φροντίστε να του δώσετε το παράδειγμα, υιοθετώντας πρώτα εσείς και η οικογένειά σας υγιεινές διατροφικές συνήθειες και δείχνοντας ότι νιώθετε καλά με το σώμα σας, ανεξάρτητα από βάρος και σωματότυπο.

Αν ανησυχείτε ότι το παιδί σας μπορεί να έχει κάποια διατροφική διαταραχή, μιλήστε του. Προτρέψτε το να ανοιχτεί και να σας εξομολογηθεί τις ανησυχίες του και τις σκέψεις του. Μπορεί να υπάρχει ανάγκη να κάνει το παιδί σας κάποιες εξετάσεις για να δείτε αν υπάρχουν πιθανές επιπτώσεις στην υγεία του από τις διατροφικές του συνήθειες. Συμβουλευτείτε το γιατρό σας ή αναζητήστε τη βοήθεια ειδικών, όσο πιο σύντομα το αντιληφθείτε.