Παιδί Προτεινόμενο

Το παιδί έχει άγχος;;; Μάθε πώς θα νικήσεις τις ανησυχίες σου…

unnamed

Το άγχος δεν κυριεύει μόνο τους ενήλικες, εμφανίζεται με διαφορετικές μορφές σε παιδιά, από την προσχολική τους ηλικία, παρουσιάζοντας συμπεριφορές οι οποίες δημιουργούν ανησυχία στους γονείς.
Οι έξυπνοι χειρισμοί και η αντιμετώπιση, οφείλεται στην σωστή ενημέρωση των γονέων. Το juniorsclub.gr επικοινώνησε με την εξαιρετική Ομάδα ΜΙΤΟΣ, η οποία θέτει σε εφαρμογή τα τελευταία χρόνια, ένα ψυχοεκπαιδευτικό πρόγραμμα για την πρόληψη του άγχους σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας.

IMG_20160824_200536Αθηνά Σύφαντου, Ψυχολόγος ΑΠΘ, MSc Κατάχρηση Ουσιών
Παπαδοπούλου Γιάννα, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας MSc Εφαρμοσμένη Κοινωνική Ψυχολογία
j.c.: Στην ομάδα, έχετε να διαχειριστείτε διάφορες καταστάσεις και αντιδράσεις παιδιών, είναι δύσκολο να προσεγγίσεις ένα παιδί με εσωστρεφή χαρακτήρα, απόμακρο από τα άλλα;
 
Α.Σ.:Είναι αλήθεια ότι στις περισσότερες ομάδες, όπως και στις σχολικές τάξεις στις οποίες έχουμε δουλέψει, υπάρχουν σχεδόν πάντα παιδιά τα οποία εμφανίζουν μια τάση απόσυρσης και αποχής. Ειδικότερα μέσα στο πλαίσιο μιας σχολικής τάξης, τα παιδιά αυτά, ακριβώς γιατί είναι αθόρυβα και δε δημιουργούν προβλήματα, περνούν απαρατήρητα από τους εκπαιδευτικούς, με αποτέλεσμα να μην παίρνουν τη βοήθεια που μπορεί να χρειάζονται.
13507229_1715109352074699_5649724605211542823_n

Τα παιδιά που δείχνουν να είναι εσωστρεφή μπορεί να είναι ντροπαλά-συνεσταλμένα παιδιά ή και μοναχικά. Ωστόσο, είναι καλό να έχουμε κατά νου ότι η ντροπαλότητα τις περισσότερες φορές, είναι ένα εντελώς φυσιολογικό συναίσθημα, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά βρίσκονται ανάμεσα σε άγνωστα πρόσωπα. Το συναίσθημα αυτό όμως, υποχωρεί βαθμιαία, καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και νιώθουν λιγότερο εξαρτημένα από τα σημαντικά πρόσωπα του άμεσου περιβάλλοντός τους.

Επειδή, η συστολή ή η μοναχικότητα δεν αποτελούν  από μόνες τους ενδείξεις διαταραχής,  αυτό που καλούμαστε να κάνουμε στις ομάδες είναι να αξιολογήσουμε τη γενικότερη λειτουργικότητα του παιδιού. Με άλλα λόγια, υπάρχουν άτομα τα οποία είναι περισσότερο εσωστρεφή, χωρίς απαραίτητα να αισθάνονται μειονεκτικά, οπότε οι γονείς δε χρειάζεται να ανησυχούν. Σημασία έχει λοιπόν πώς το παιδί βιώνει αυτήν την εσωστρέφεια.

Αντίθετα, όταν τα παιδιά εμφανίζουν έντονο και επίμονο άγχος σε συγκεκριμένες κοινωνικές καταστάσεις, φοβούνται ότι μπορεί να ταπεινωθούν, νιώθουν αμήχανα και δυσφορικά, ή προσπαθούν να τις αποφεύγουν, τότε χρειάζεται να εκτιμήσουμε μια σειρά άλλων παραγόντων. Για παράδειγμα, παιδιά τα οποία ήρθαν σε εμάς, με συμπτώματα όπως τα παραπάνω, τα οποία ήταν έντονα και διαρκούσαν πολύ καιρό, παραπέμφθηκαν στα ανάλογα πλαίσια για εξατομικευμένη υποστήριξη.

13507216_1715110025407965_6127879832142638378_n

Όπως μπορείτε να καταλάβετε, το να αξιολογήσει και να διαχειριστεί κανείς την εσωστρέφεια ενός παιδιού δεν είναι μια απλή υπόθεση. Για το σκοπό αυτό, πριν την ένταξη κάθε παιδιού στην ομάδα προηγείται συνέντευξη με τους γονείς, καθώς και αξιολόγηση του παιδιού, έτσι ώστε  να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο του να υπάρχει κάποια συγκεκριμένη διαταραχή και να χρειάζεται παραπομπή.

Το επόμενο βήμα μας είναι η προετοιμασία για την ένταξη του παιδιού στην ομάδα. Στο πλαίσιο αυτό, του εξηγούμε το σκοπό και τη διαδικασία του προγράμματος και συζητάμε μαζί του φόβους και απορίες που τυχόν υπάρχουν. Στα περισσότερο εσωστρεφή και συνεσταλμένα παιδιά, φροντίζουμε να εξηγούμε ότι όλοι χρειαζόμαστε λίγο χρόνο για να συνηθίσουμε σε καινούργια πρόσωπα. Επίσης, σαν συντονίστριες της ομάδας φροντίζουμε να τους γίνεται κατανοητό, ότι τα ίδια μπορούν να συμμετέχουν στο βαθμό που επιθυμούν, και ενθαρρύνονται στο να αναζητούν βοήθεια, όταν τη χρειάζονται.

agxos-paidi-1-juniorsclub

Συνάμα, όταν κανείς δουλεύει με εσωστρεφή παιδιά, οι στόχοι για τη συμμετοχή τους θα πρέπει να ιεραρχούνται από τους πιο εύκολους στους πιο δύσκολους. Ξεκινάμε από πιο απλά βήματα, όπως το να εξοικειωθούν με τη βλεμματική επαφή, να απευθύνουν το λόγο σε κάποιο άλλο παιδί, να δουλέψουν σε δυάδες και σταδιακά προχωράμε στο να μπορέσουν να συμμετέχουν στη μεγάλη ομάδα. Αυτό γίνεται ώστε τα παιδιά να κινούνται προοδευτικά και με ασφάλεια από τον έναν στόχο στον άλλον και να παρατηρούν τα ίδια την πρόοδο τους.  Τα παιδιά ενισχύονται και επιβραβεύονται για κάθε μικρό βήμα που κάνουν και με τον τρόπο αυτό μαθαίνουν και τα ίδια να επιβραβεύουν τον εαυτό τους, για κάθε τι που καταφέρνουν και ας μην είναι τέλειο.

Εκτός από τις παραπάνω τεχνικές, τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε στην ομάδα είναι σχεδιασμένα ώστε να βοηθούν παιδιά συνεσταλμένα και περισσότερο εσωστρεφή. Κι αυτό γιατί μέσα από την αφήγηση ιστοριών και την επεξεργασία σεναρίων που διαπραγματεύονται καταστάσεις κοινωνικού άγχους, τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι κάποιοι φόβοι είναι σε όλους μας κοινοί και φυσιολογικοί.

Προς την κατεύθυνση αυτή, λειτουργεί διευκολυντικά και το γεγονός ότι τα παιδιά μοιράζονται με την ομάδα τις δικές τους προσωπικές ιστορίες, ενθαρρύνουν το ένα το άλλο στην εξεύρεση λύσεων, και τις «προβάρουν» μέσα σε ένα ασφαλές πλαίσιο.

Τέλος, έχει φανεί ότι η καλλιέργεια της εμπιστοσύνης, της φιλίας και της συντροφικότητας στις ομάδες, καθώς και η συναναστροφή με παιδιά τα οποία είναι περισσότερο αυθόρμητα και φιλικά, διευκολύνει την ενσωμάτωσή των πιο συνεσταλμένων παιδιών.agxos-paidi-3-juniorsclub

j.c.:Ποια στοιχεία στην συμπεριφορά και στον χαρακτήρα είναι αυτά τα οποία δηλώνουν ότι κάτι συμβαίνει στο παιδί και οφείλουν οι γονείς να δώσουν την απαραίτητη σημασία;

 

Γ.Π.:Πότε λοιπόν ένα πρόβλημα είναι πρόβλημα; Αυτή είναι μια εύλογη απορία που οι γονείς φέρνουν συχνά. Ωστόσο, η απάντηση δεν μπορεί να είναι απλή. Κι αυτό γιατί, πριν μια συμπεριφορά χαρακτηριστεί ως παθολογική είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη αρκετοί παράγοντες. Το άγχος που αποτελεί και μια από τις θεματικές της ομάδας μας, είναι ένα καλό παράδειγμα.

Μερικοί λοιπόν από τους παράγοντες που παίζουν ρόλο στη διάγνωση και στην αντιμετώπιση του άγχους στα παιδιά είναι η ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού. Για παράδειγμα, το άγχος αποχωρισμού (από τον 7ο μήνα ζωής  μέχρι την πρώιμη προσχολική περίοδο) ή οι παιδικοί φόβοι (το σκοτάδι, οι μεγάλοι σκύλοι, ο γιατρός κτλ.) είναι τις περισσότερες φορές συνήθεις συναισθηματικές τάσεις συγκεκριμένων αναπτυξιακών σταδίων. Με άλλα λόγια, μπορούμε να περιμένουμε από ένα παιδί 6 χρονών να φοβάται τα φαντάσματα ή το σκοτάδι, αλλά προβληματιζόμαστε όταν αυτή η συμπεριφορά εκδηλώνεται σε έναν έφηβο.

Άλλοι παράγοντες που λαμβάνουμε πάντα υπόψη είναι η συχνότητα εμφάνισης της αρνητικής συμπεριφοράς, η σοβαρότητά της και η επίδρασή της στη λειτουργικότητα του παιδιού. Για παράδειγμα, πολλές φορές τα παιδιά μπορεί να εκδηλώνουν άγχος το οποίο είναι υπερβολικό, εμμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα,  προκαλεί έντονη δυσφορία στα ίδια, συνδέεται με σωματικές ενοχλήσεις (πχ. πόνος στην κοιλιά) και επηρεάζει την καθημερινότητά τους.

Πιο συγκεκριμένα, βλέπουμε ότι τα πιο μικρά παιδιά όταν είναι ανήσυχα και πιέζονται μπορεί να εμφανίζουν ενούρηση, ενώ πιο πριν είχαν κατακτήσει αυτό το στάδιο. Επίσης, μπορεί να γίνονται επιθετικά, να παρουσιάζουν τικ,  να αναστατώνεται το πρόγραμμα του ύπνου τους ή να έχουν αλλαγές στην όρεξή τους.

agxos-paidi-2-juniorsclub

Στα μεγαλύτερα παιδιά και στους εφήβους από την άλλη, μπορεί να δούμε ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά, πτώση σχολικής επίδοσης, φτωχές σχέσεις με συνομηλίκους, απόσυρση από δραστηριότητες που τα ενδιέφεραν.

Τέλος, οι επιπτώσεις της αρνητικής συμπεριφοράς του παιδιού στους άλλους, ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά του παιδιού, καθώς και οι οικογενειακές και κοινωνικές συνθήκες στις οποίες ζει (σοβαρά γεγονότα ζωής πχ. διαζύγιο, μετακόμιση κτλ.) πρέπει πάντα να λαμβάνονται υπόψιν, όταν παρατηρούμε αλλαγές.

Σε κάθε περίπτωση είναι χρήσιμο να έχουμε κατά νου, ότι τα παιδιά και οι έφηβοι δυσκολεύονται να περιγράψουν τι ακριβώς νιώθουν και να ζητήσουν βοήθεια από μόνα τους, καθώς και ότι συνήθως εκφράζονται μέσω της συμπεριφοράς τους. Για παράδειγμα, η κατάθλιψη μπορεί να εκδηλώνεται με διαταρακτική ή επιθετική συμπεριφορά και όχι κλαίγοντας, όπως θα ανέμενε κανείς. Για το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να αναζητούμε και να αξιοποιούμε τις πληροφορίες, από όσους εμπλέκονται στην ανατροφή του παιδιού και να μη διστάζουμε να ζητάμε την εκτίμηση των ειδικών έγκαιρα (πχ. εκπαιδευτικοί κτλ.)

 

 

12472365_1681824132069888_6902999003515080091_n
αυτή η βαλίτσα είναι γεμάτη γνώση και εμπειρίες…
 
το juniorsclub.gr σε συνεργασία με την ΟΜΑΔΑ ΜΙΤΟΣ, θα την ανοίξουν, για μοιραστούν μαζί σας κάθε στιγμή προβληματισμού, απαντώντας στις ερωτήσεις σας και στους προβληματισμούς σας.(στείλτε μας στο [email protected]
 
 
 Η ΟΜΑΔΑ ΜΙΤΟΣ δημιουργήθηκε το 2014 στην Πάτρα από μια ομάδα ανθρώπων που είχαν ως κοινό την αγάπη για το παιδί.

Η Ομάδα οργανώνει δυο Ψυχοεκπαιδευτικά πρόγραμματα το ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΝΑ ΝΙΚΩ ΤΙΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΜΟΥ και το ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΝΑ ΕΛΕΓΧΩ ΤΟ ΘΥΜΟ ΜΟΥ σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας (5-12 ετών).

Τα Προγράμματα στηρίζονται στο μοντέλο της γνωσιακής – συμπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας . Διεξάγονται σε 14 δομημένες συναντήσεις διάρκειας μίας ώρας και είναι αυστηρά προσαρμοσμένα στις ανάγκες κάθε ομάδας. Κάθε ομάδα αποτελείται από 7 άτομα.

Συνάμα, η ομάδα συνεργάζεται με την Πρωτοβάθμια Διεύθυνση Αχαΐας και διοργανώνει και ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία

 
 τηλέφωνο επικοινωνίας: 6972.45.11.78